Διαχείριση του Βιολογικού Ελαιώνα του Πανεπιστημίου Πατρών με χρήση τεχνολογιών αιχμής

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καλορίζου Ελένη, Επίκουρη Καθηγήτρια 

Χρηματοδότηση: ΕΛΚΕ Πανεπιστημίου Πατρών

Διάρκεια: 3 έτη (Ιούνιος 2023 – Ιούνιος 2026)

Στο πλαίσιο της αξιοποίησης και ανάδειξης του ελαιώνα του Πανεπιστημίου Πατρών, τα Εργαστήρια Δενδροκομίας, Φυσιολογίας και Θρέψης Φυτών, Φυτοπροστασίας και Γεωργικής Φυσικοχημείας του Τμήματος Γεωπονίας συνεργάστηκαν για την υλοποίηση του έργου «Διαχείριση του Βιολογικού Ελαιώνα του Πανεπιστημίου Πατρών με χρήση τεχνολογιών αιχμής».

Μέσα από τη συνδυασμένη επιστημονική και τεχνική συμβολή τους, αναπτύχθηκε ένα ολοκληρωμένο σύστημα εποπτείας και διαχείρισης του ελαιώνα, βασισμένο στις αρχές της βιολογικής γεωργίας, με έμφαση στη βιωσιμότητα, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την παραγωγή ελαιολάδου υψηλής ποιότητας. 

Ο ελαιώνας περιλαμβάνει περίπου 6.300 ελαιόδεντρα των ποικιλιών Κορωνέικη και Πατρινή, τα οποία βρίσκονται στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Πατρών στο Πανεπιστημιακό Campus Ρίου και στην περιοχή Κουκούλι. Η αξιοποίησή του βασίστηκε στην εφαρμογή σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων, τεχνολογιών γεωργίας ακριβείας και επιστημονικά τεκμηριωμένων πρακτικών διαχείρισης.

Βασικό αποτέλεσμα του έργου αποτέλεσε η ψηφιακή αποτύπωση και γεωαναφορά του συνόλου των ελαιοδέντρων, με τη δημιουργία ολοκληρωμένης βάσης χωρικών δεδομένων (GIS). Η υποδομή αυτή επέτρεψε την καταγραφή της ταυτότητας, της ποικιλίας, της καλλιεργητικής κατάστασης και της παραγωγικής πορείας κάθε δέντρου, υποστηρίζοντας τη λήψη αποφάσεων με βάση πραγματικά δεδομένα.

Πραγματοποιήθηκαν νέες φυτεύσεις και εμβολιασμοί, ενώ εκπονήθηκε μελέτη αναγκών και καλλιεργητικών παρεμβάσεων για την ορθολογική και βιώσιμη διαχείριση του ελαιώνα. Εφαρμόστηκε συστηματική παρακολούθηση των καλλιεργητικών εργασιών, όπως το κλάδεμα, η διαχείριση της αυτοφυούς βλάστησης, η καταγραφή των φαινολογικών σταδίων και η συγκομιδή του ελαιοκάρπου στο κατάλληλο στάδιο ωρίμανσης.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη βιολογική φυτοπροστασία και ειδικότερα στην αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς (Bactrocera oleae) με την εφαρμογή φιλικών προς το περιβάλλον μεθόδων, σύμφωνα με τις αρχές της βιολογικής γεωργίας.

Σημαντικό τμήμα του έργου αποτέλεσε η αξιολόγηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών του παραγόμενου ελαιολάδου. Οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2568/91 και περιλάμβαναν τον προσδιορισμό της οξύτητας, των δεικτών οξείδωσης και άλλων βασικών ποιοτικών παραμέτρων. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι το ελαιόλαδο του Πανεπιστημίου Πατρών κατατάσσεται στην κατηγορία του Εξαιρετικού Παρθένου Ελαιολάδου (Extra Virgin Olive Oil – EVOO), παρουσιάζοντας ιδιαίτερα υψηλά ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Το έργο «Διαχείριση του Βιολογικού Ελαιώνα του Πανεπιστημίου Πατρών με χρήση τεχνολογιών αιχμής» αποτελεί ένα πρότυπο παράδειγμα σύνδεσης της ακαδημαϊκής γνώσης, της έρευνας και της εφαρμοσμένης γεωπονικής πρακτικής. Μέσα από την αξιοποίηση ψηφιακών τεχνολογιών, τη συστηματική επιστημονική παρακολούθηση και τις αρχές της βιώσιμης γεωργίας, ο ελαιώνας του Πανεπιστημίου Πατρών εξελίσσεται σε ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό και ερευνητικό πεδίο εφαρμογής, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της γεωργίας και στη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο ελαιοκαλλιέργειας.

Συνεργαζόμενα Μέλη  ΔΕΠ